Nowa ustawa o obligacjach

W dniu 2 lutego 2015 roku nowa ustawa o obligacjach, w brzmieniu przyjętym przez Sejm, została podpisana przez Prezydenta. Ustawa wejdzie w życie z dniem 1 lipca 2015 roku.

Zgodnie z treścią pierwotnego projektu założeń Ministerstwa Finansów do projektu ustawy o zmianie ustawy o obligacjach długofalowym celem interwencji ustawodawczej było wsparcie rozwoju rynku długoterminowych papierów dłużnych. Nowa regulacja prowadzić ma do zwiększenia pewności i bezpieczeństwa obrotu poprzez jednoznaczne rozstrzygnięcie wątpliwości narosłych wokół istniejących przepisów, jak również do poprawienia czytelności ustawy w niektórych jej obszarach.

Ponadto, rządowy projekt zakładał, że nowa regulacja doprowadzi do usunięcia innych barier rozwoju rynku oraz liberalizację ustawy poprzez rozszerzenie podmiotowego zakresu jej obowiązywania, uwzględnienie nowych zjawisk, które pojawiły się na rynku kapitałowym w okresie od nowelizacji ustawy w 2000 roku oraz umożliwienie emisji niedostępnych dotychczas instrumentów.

Intencją ustawodawcy jest przede wszystkim doprowadzenie do sytuacji, w której emisja obligacji komercyjnych zacznie pełnić rolę dodatkowego, alternatywnego i komplementarnego w stosunku do kredytów bankowych źródła pozyskania kapitału.

Zmiany zakresu podmiotowego

Na gruncie nowej regulacji rozszerzono zakres podmiotowy emitentów obligacji o podmioty zagraniczne i spółki celowe.

Dotychczasowe przepisy nie rozstrzygały bowiem w sposób precyzyjny kwestii zdolności emisyjnej podmiotów zagranicznych oraz spółek celowych. Przy czym przez podmioty zagraniczne ustawodawca rozumie podmioty prawa prywatnego, dla których właściwe jest prawo obce.

Nowa ustawa jednoznacznie przyznaje zdolność emisyjną specjalnie do tego celu powołanym spółkom celowym, a także innym podmiotom zagranicznym.

Zgromadzenie obligatariuszy

Jedną z najistotniejszych zmian nowej regulacji jest wprowadzenie instytucji zgromadzenia obligatariuszy, jako reprezentacji ogółu uprawnionych z obligacji danej serii wobec emitenta.

Zasadniczym celem powołania tej instytucji jest ułatwienie komunikacji pomiędzy obligatariuszami i emitentem oraz umożliwienie elastycznego kształtowania treści stosunku zobowiązaniowego wynikającego z obligacji.

Zgodnie z art. 46 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 roku o obligacjach zgromadzenie obligatariuszy stanowi reprezentację ogółu obligatariuszy uprawnionych z obligacji danej serii lub z obligacji objętych tym samym kodem.

Ustawa zakłada możliwość powołania instytucji zgromadzenia obligatariuszy każdemu z podmiotów legitymujących się zdolnością emisyjną w warunkach emisji. W konsekwencji instytucja zgromadzenia obligatariuszy ma charakter fakultatywny, zaś decyzję w kwestii jej istnienia pozostawiono w gestii emitenta. W przypadku powołania zgromadzenia obligatariuszy w warunkach emisji, nie mogą one wyłączyć regulujących tę instytucję przepisów ustawy o obligacjach.

Podjęcia uchwał przez zgromadzenie obligatariuszy wymagać będą wszelkie sprawy wynikające z obligacji, oraz dotyczące całokształtu wzajemnych praw i obowiązków emitenta obligacji i obligatariusza. Ponadto uchwały zgromadzenia wymagać będzie każda modyfikacja dotycząca warunków emisji. Zgodnie z postanowieniami ustawy o obligacjach zmiana warunków emisji w sposób określony w uchwale zgromadzenia dojdzie do skutku, jeżeli zgodę na nią wyrazi emitent w terminie 7 dni od dnia zakończenia zgromadzenia.

Zgodnie z uzasadnieniem projektu rządowego, uchwały zgromadzenia obligatariuszy mają moc obowiązującą w stosunku do wszystkich uprawnionych z obligacji danej serii.

W celu kontroli uchwał zgromadzenia obligatariuszy ustawa wprowadza zasadę zaskarżalności uchwał, której celem jest umożliwienie usuwania z obiegu uchwał wadliwych, co sprzyjać będzie bezpieczeństwu obrotu.

W przypadku niezgodności uchwały z przepisami prawa regulacja przewiduje powództwo o stwierdzenie nieważności. Rozstrzygnięcie sądu będzie miało charakter deklaratoryjny. Natomiast ustawa zakłada, że uchwały podjęte zgodnie z przepisami prawa mogą utracić swoją ważność w wyniku uwzględnienia przez sąd powództwa o uchylenie uchwały w sytuacji, gdy rażąco narusza ona interesy obligatariuszy mniejszościowych lub w inny sposób pozostaje w sprzeczności z dobrymi obyczajami. W takim przypadku rozstrzygnięcie sądu będzie miało charakter konstytutywny.

Rozszerzenie zakresu instrumentów dostępnych emitentom

Nowa ustawa o obligacjach wprowadza nowe typy obligacji. Na gruncie nowej regulacji możliwe stanie się emitowanie obligacji wieczystych oraz podporządkowanych.

Obligacje wieczyste (perpetual bonds) to obligacje niepodlegające wykupowi. Przy tego rodzaju obligacjach świadczenie emitenta względem obligatariusza polega na zapłacie odsetek w formie renty wieczystej.

Prawo inkorporowane w obligacji wieczystej stanowi zobowiązanie bezterminowe o charakterze ciągłym, bez możliwości wygaśnięcia tego prawa w razie zaistnienia określonego zdarzenia prawnego. Ustawa nie przewiduje ograniczenia podmiotowego w zakresie legitymacji do zdolności do emisji takiego typu obligacji. Taką zdolność posiada zatem każdy z podmiotów, legitymujący się zdolnością emisyjną.

Natomiast obligacje podporządkowane (subordinated bonds) to obligacje, z których zobowiązania w przypadku upadłości lub likwidacji emitenta podlegają zaspokojeniu w kolejności wskazanej w warunkach emisji.

Konstrukcja obligacji podporządkowanych wyklucza możliwość zabezpieczenia tego typu obligacji. W sytuacji upadłości lub likwidacji emitenta dochodzenie roszczeń następuje na zasadach ogólnych, ale przy zachowaniu kolejności wskazanej w warunkach emisji.

Zabezpieczenia obligacji

Na gruncie nowej ustawy o obligacjach wprowadzono również zmiany z zakresu zabezpieczeń obligacji. Przede wszystkim nowa ustawa wprowadza możliwość ustanowienia administratora zabezpieczeń. Dotychczasowe przepisy przewidywały instytucję administratora zabezpieczeń jedynie w stosunku do zastawu i hipoteki. Nowa regulacja wprowadza tę instytucję do wszystkich rodzajów zabezpieczeń.

Administrator zabezpieczeń będzie uprawniony do wykonywania praw i obowiązków wierzycieli, przysługujących im z tytułu zabezpieczeń we własnym imieniu, ale na rachunek obligatariuszy, na podstawie pisemnej umowy zawartej z emitentem. Uprawnienie do zawarcia umowy przysługuje emitentowi przed rozpoczęciem emisji obligacji.

Podsumowanie

Nowa ustawa rozszerza zakres podmiotowy emitentów obligacji o podmioty zagraniczne i spółki celowe, wprowadza także instytucję zgromadzenia obligatariuszy, jako quasi – organu reprezentującego obligatariuszy danej serii wobec emitenta. Nowa regulacja wprowadza również obligacje wieczyste i podporządkowane, rozszerzając tym samym zakres przedmiotowy instrumentów dostępnych emitentom.

Katarzyna Lamczyk

Zajmuje się przede wszystkim pozyskiwaniem finansowania działalności gospodarczej, papierami wartościowymi oraz korporacyjną obsługą spółek.

Czytaj dalej...

 Do góry