Przyspieszone postępowanie układowe

Drugim, nowym wprowadzonym przez Prawo Restrukturyzacyjne jest przyśpieszone postępowanie układowe. Podobnie jak postępowanie o zatwierdzenie układu, postępowanie to również będzie mogło zostać przeprowadzone w przypadku, gdy suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem nie przekraczać będzie 15 % sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem, a jego celem umożliwienie dłużnikowi zawarcia układu po sporządzeniu i zatwierdzeniu spisu wierzytelności w uproszczonym trybie.

Różnicą będzie to, że o wszczęciu tego postępowania decydował będzie już sąd, na posiedzeniu niejawnym, w drodze postanowienia, wydawanego na wniosek dłużnika w terminie tygodnia od dnia jego złożenia. Sąd nie będzie jednak przeprowadzał żadnego postępowania dowodowego, a orzeknie jedynie na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku.

Szersza nadzór nad działaniami dłużnika


Również w tym postępowaniu dłużnik nie będzie działał sam, przy czym kontrola jego działalności będzie szersza, niż w postępowaniu o zatwierdzenie układu. Po otwarciu postępowania, dłużnik będzie obowiązany do udzielania sędziemu-komisarzowi oraz nadzorcy sądowemu wszelkich niezbędnych wyjaśnień czy udostępniania dokumentów dotyczących jego przedsiębiorstwa. Powinien również umożliwić nadzorcy sądowemu zapoznanie się z księgami rachunkowymi przedsiębiorstwa. Oprócz powstania obowiązku współpracy z sędzią-komisarzem oraz nadzorcą sądowym, po otwarciu postępowania dłużnik będzie mógł zostać pozbawiony przez sąd z urzędu zarządu własnego w przypadkach wskazanych w art. 239 ust. 1 Ustawy.

Warto jednak zauważyć, że podobnie jak w postępowaniu o zatwierdzenie układu, dłużnik oraz wierzyciele będą mogli mieć wpływ na wybór nadzorcy sądowego. Sąd bowiem, na wniosek dłużnika, do którego dołączono pisemną zgodę wierzycieli mających łącznie więcej niż 30 % sumy wierzytelności, powoła do pełnienia tej funkcji osobą wskazaną w tym wniosku.

Skutki dnia otwarcia postępowania

Dzień wydania przez sąd postanowienie sądu o otwarciu postępowania układowego będzie dniem otwarcia postępowania. Dzień ten będzie wywoływał jednocześnie inne, określone skutki. Po pierwsze, z tym dniem mienie służące prowadzeniu przedsiębiorstwa oraz mienie należące do dłużnika staje się masą układową – nie będzie jednak konieczności sporządzenie spisu inwentarza.

Po tym dniu, zarówno dłużnik jak i inne osoby, w tym wierzyciele będą także ograniczeni w dokonywaniu niektórych czynności prawnych. Przykładowo niedopuszczalne będzie potrącenie wzajemnych wierzytelności między dłużnikiem i wierzycielem, spełnianie przez dłużnika lub zarządcę (jeżeli został ustanowiony) świadczeń z wierzytelności z mocy prawa objętych układem czy wypowiedzenie przez wynajmującego lub wydzierżawiającego umowy najmy lub dzierżawy lokalu lub nieruchomości, w których prowadzone jest przedsiębiorstwo dłużnika.

Dzień otwarcia postępowania będzie miał również wpływ na toczące się przeciwko dłużnikowi postępowania egzekucyjne dotyczące wierzytelności z mocy prawa objętych układem. Będą one bowiem z tym dniem ulegały zawieszeniu z mocy prawa, a otwarcie nowych oraz nowych postępowań zabezpieczających wspomniane wierzytelności będzie niedopuszczalne. Ponadto, na wniosek dłużnika lub nadzorcy sadowego sędzia-komisarz będzie mógł uchylić dokonane przed dniem otwarcia zajęcia w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym dotyczącym wierzytelności objętych z mocy prawa układa, jeżeli będzie to konieczne dla dalszego prowadzenia przedsiębiorstwa. Na wniosek tych podmiotów sędzia-komisarz będzie mógł także zawiesić, na okres do 3 miesięcy, postępowania egzekucyjne co do wierzytelności nieobjętych co prawda z mocy prawa układem, ale w których egzekucja została skierowana do przedmiotu zabezpieczenia niezbędnego do prowadzenia przedsiębiorstwa.

Również dla nadzorcy sądowego dzień otwarcia będzie miał znaczenie. Od tego dnia bowiem będzie miał on dwa tygodnie na sporządzenie i przekazanie sędziemu-komisarzowi planu restrukturyzacyjnego, spisu wierzytelności oraz osobnego spisu wierzytelności spornych. Z kolei po otrzymaniu tych dokumentów, sędzia-komisarz będzie obowiązany do niezwłocznego wyznaczenia terminu zgromadzenia wierzycieli w celu głosowania nad układem.

Natychmiastowa ochrona dłużnika


Warto zauważyć, że ustawodawca wprowadził jedną ważną różnicę między postępowaniem o zatwierdzenie układu, a pozostałymi postępowaniami restrukturyzacyjnymi, w tym przyspieszonym postępowaniem układowym. W postępowaniach bowiem innych aniżeli postępowanie zatwierdzenie układu, co zostało już wcześniej wspomniane egzekucje dotyczące wierzytelności z mocy prawa układem, wszczęte przed dniem otwarcia postępowania, będą wraz z tym dniem ulegać zawieszeniu z mocy prawa. Natomiast w postępowaniu o zatwierdzenie układu skutek taki nastąpi dopiero wraz z uprawomocnieniem się postanowienia zatwierdzającego układ. 

Z przyspieszonego postępowanie układowe będą chcieli zatem skorzystać przede wszystkim ci zadłużeniu przedsiębiorcy, których sytuacja jest już na tyle trudna, że dalsze prowadzenie wobec nich egzekucji może uniemożliwić zawarcie układu. Z drugiej strony, niski poziom spornych wierzytelności, poniżej 15 % sumy wierzytelności uprawniających do głosowania, powinien dać dłużnikowi możliwość szybkiej, trwającej 2 – 3 miesiące restrukturyzacji.

Uproszczony tryb sporządzania spisu 

Szybkiemu przeprowadzeniu restrukturyzacji powinna także służyć uproszczona procedura zatwierdzenia spisu wierzytelności Nie będzie bowiem możliwości składania w przyspieszonym postępowaniu układowym sprzeciwów do spisów, a jedynie zastrzeżeń i to tylko przez dłużnika, co do umieszczenia wierzytelności w spisie. Skutkiem zgłoszenia zastrzeżenia będzie dokonanie przez sędziego-komisarza zmian spisu wierzytelności oraz spisu wierzytelności spornych. Z kolei wierzyciel, którego wierzytelność zostanie uznana za sporną będzie mógł wnosić o dopuszczenie do udziału w zgromadzeniu wierzycieli.

Warto również zauważyć, że tylko w przyspieszonym postępowaniu układowym, co również bardzo przyspieszy restrukturyzacje, sędzia-komisarz zatwierdzi spis wierzytelności już na zgromadzeniu wierzycieli. Natomiast w zwykłym postępowaniu układowym i postępowaniu sanacyjnym dokona tego po upływie terminu na wniesienie sprzeciwów, a w przypadki ich wniesienia dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia w przedmiocie sprzeciwu. Jeżeli weźmiemy w dodatku pod uwagę, że na wniesienie sprzeciwu wierzyciel będzie miał 2 tygodnie od dnia obwieszcza listy w Centralnym Rejestrze Restrukturyzacji i Upadłości, a z kolei jego rozpoznanie przez sędziego-komisarza powinno nastąpić w terminie 2 miesięcy od dnia wniesienia, to doskonale zatem widać, że przyspieszone postępowanie układowe jest dla zadłużonego przedsiębiorcy możliwością na szybką, a zarazem chroniącą przed egzekucją już od pierwszego dnia postępowania, restrukturyzację.  

 Do góry