Zmiany w prawie upadłościowym

Zmiany w ustawie prawo upadłościowe i naprawcze

Dnia 1 stycznia wchodzi w życie ustawa prawo restrukturyzacyjne, która poza wprowadzeniem nowego postępowania restrukturyzacyjnego zakłada również szereg zmian w ustawie prawo upadłościowe i naprawcze (dalej też jako „Ustawa”).

Przede wszystkim ustawa prawo upadłościowe i naprawcze otrzymuje nowy tytuł w brzmieniu „Prawo upadłościowe”. Z ustawy usunięte bowiem zostaną: postępowanie układowe, postępowanie naprawcze oraz postępowanie likwidacyjne z możliwością zawarcia układu. W miejsce tych postępowań wejdą nowe postępowania przewidziane w prawie restrukturyzacyjnym. Ustawa prawo upadłościowe regulować będzie wyłącznie postępowanie upadłościowe.

Pierwszeństwo restrukturyzacji przed upadłością

W nowej regulacji wprowadzona została zasada pierwszeństwa postępowania restrukturyzacyjnego. W przypadku równoległego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości i wniosku restrukturyzacyjnego, rozpoznanie wniosku o ogłoszenie upadłości podlega wstrzymaniu do czasu wydania prawomocnego orzeczenia w sprawie wniosku restrukturyzacyjnego. Nie wyklucza to natomiast możliwości zabezpieczenia majątku dłużnika. Aby zabezpieczyć interesy wierzycieli ustawodawca wprowadza również zasadę, zgodnie z którą jeżeli interes ogółu wierzycieli sprzeciwia się wstrzymaniu rozpoznania wniosku o ogłoszenie upadłości to w takiej sytuacji sąd zobowiązany jest wydać postanowienie o przejęciu obu wniosków do wspólnego rozpoznania i rozstrzyga oba wnioski jednym postanowieniem.

Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki

W aktualnym stanie prawnym warunkiem zwolnienia z odpowiedzialności członka zarządu za długi spółki jest złożenie w odpowiednim czasie wniosku o ogłoszenie upadłości. Nowe prawo przewiduje, że dłużnik jest obowiązany zgłosić w sądzie wniosek w terminie trzydziestu dni, od dnia w którym nastąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Jest to rozwiązanie łagodniejsze dla dłużnika w porównaniu z czternastodniowym terminem przewidzianym w aktualnie obowiązującej ustawie. Należy jednak zauważyć, że samo złożenie wniosku restrukturyzacyjnego nie zwalnia członków zarządu spółki z odpowiedzialności. Dopiero zatwierdzenie przez sąd układu powoduje, że zarząd jest zwolniony z odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Rozwiązanie takie, przy jednoczesnym wydłużeniu terminu na złożenie wniosku ma na celu zmobilizowanie dłużników do odpowiednio wczesnego składania wniosków o przeprowadzenie restrukturyzacji.

Z drugiej strony nie sposób oprzeć się wrażeniu, że rozwiązanie takie prowadzić będzie do wykształcenia się praktyki jednoczesnego składania przez dłużników dwóch wniosków. Wniosku o restrukturyzację oraz wniosku o ogłoszenie upadłości. Składając wniosek o ogłoszenie upadłości zarząd będzie miał pewność, że w przypadku przedłużenia się procedury rozpatrywania wniosku restrukturyzacyjnego i tak będzie zwolniony z ponoszenia  odpowiedzialności. Natomiast biorąc pod uwagę nowowprowadzoną zasadę, zgodnie z którą w przypadku zbiegu obu wniosków sąd zobowiązany jest do rozpatrzenia w pierwszej kolejności wniosku o restrukturyzację dłużnik nadal będzie mógł skorzystać z korzyści oferowanych przez prawo restrukturyzacyjne nie martwiąc się, że sąd od razu ogłosi upadłość przedsiębiorstwa.

Niewypłacalność dłużnika a termin na złożenie wniosku

Wraz z nowelizacją zmianie uległa konstrukcja niewypłacalności dłużnika. Mianowicie zgodnie z  ust. 1a ustawy prawo upadłościowe, zgodnie z którym jeżeli opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące to istnieje domniemanie, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań. Skutkuje więc to uznaniem dłużnika za niewypłacalnego. De facto rozwiązanie takie daje dłużnikowi dodatkowy czas na złożenie wniosku o restrukturyzację. Dopiero bowiem od momentu gdy dłużnik uznany zostanie za niewypłacalnego, rozpoczyna bieg miesięczny termin na ogłoszenie upadłości lub doprowadzenia do zatwierdzenia układu. Należy jednak pamiętać, że jest to domniemanie, które można obalić. Tak więc jeżeli w wyniku jednego konkretnego zdarzenia oczywistym stanie się fakt, że dłużnik w najbliższym czasie stanie się niewypłacalny to nie ma sensu oczekiwanie na upływ tych trzech miesięcy. Powinien on w takiej sytuacji niezwłocznie złożyć wniosek restrukturyzacyjny aby uniknąć ewentualnej odpowiedzialności.

 Do góry